Thừa Thiên Huế Thừa Thiên Huế
Bằng việc khám phá và phân tích cấu trúc kiến trúc của các công trình điện Thái Hòa, Triệu Miếu, Thế Miếu… dưới triết lý của Kinh dịch, bài viết đưa ra những suy luận hấp dẫn về sự tương ứng giữa bát quái trong kiến trúc cổ Huế và nguyên lý ngũ hành.
Đội thợ mộc tài ba của Triều Nguyễn
Vào những ngày đó, với nguồn kinh phí hạn chế, đội thợ mộc của Triều Nguyễn chỉ thay thế một số cột đã bị tiêu tám và có nguy cơ sụp đổ. Trong số đó, cột nhất Tả, bên trái Bửu Tán là một trong những cột cần phải được thay thế. Đội ngũ thợ mộc lúc bấy giờ không chỉ lành nghề mà còn am hiểu sâu về mẹo và mục đích của nghề mộc cổ truyền.
Qua quá trình giám sát, họ phát hiện những vấn đề đáng suy ngẫm mà cho đến nay vẫn chưa được đề cập trong bất kỳ tài liệu nào. Đã gần 35 năm trôi qua, những người thợ mộc ngày xưa không còn, nhưng những băn khoăn và câu hỏi vẫn còn đọng mãi trong ký ức của họ. Viết ra những điều này để khuyến khích các nhà sử học và những người am hiểu về Kinh dịch tiếp tục nghiên cứu và làm sáng tỏ thêm vấn đề.
Áp dụng triết lý Kinh dịch trong kiến trúc
Theo Kinh dịch, “Thái cực sinh lưỡng nghi, lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái”. Khi xem xét các công trình điện Thái Hòa, Triệu Miếu, Thế Miếu, ta thấy cách đặt các đòn tay đỡ mái theo một cách đặc biệt. Cột nhất Tả và đòn đôn luôn đóng vai trò quan trọng nhất trong ngôi nhà, với sự sắp xếp đặc biệt như hai đòn tay nằm giữa đòn đôn và cột hàng nhất, hay bốn đòn tay nằm giữa cột hàng nhất và cột hàng nhì.
Hệ mái và triết lý của Kinh dịch
Trong điện Thái Hòa, vì mở rộng không gian bằng trần thừa lưu và hai mái nối với trần thừa lưu, không có đủ tám mái. Chỉ có một số công trình như Nghinh Lương Đình, Tả Vu, Hữu Vu, Thái Miếu… có khả năng phản ánh triết lý của Kinh dịch. Hệ mái gồm hai mái, hai chái hai đầu, dật cấp xuống cổ lầu thêm bốn mái nữa thành ra tám mái tương ứng với bát quái.
Triết lý ngũ hành trong kiến trúc
Kiến trúc của nhà Nguyễn phản ánh triết lý ngũ hành – “năm loại nguyên tố cấu tạo ra vạn vật hữu hình kim, mộc, thủy, hỏa, thổ”. Trần thừa lưu nối liền các công trình và được đỡ bằng 5 đòn tay, thể hiện sự phát triển không gian. Sự sắp xếp này có thể kết hợp với triết lý của Kinh dịch và ngũ hành để tạo ra những công trình kiến trúc ấn tượng của Cố đô Huế.
Đóng góp cho nghiên cứu kiến trúc
Mặc dù không phải là chuyên gia trong lĩnh vực này, nhưng việc quan sát và tìm hiểu về những sự trùng hợp giữa kiến trúc và triết lý Kinh dịch có thể mở ra những cánh cửa mới cho nghiên cứu kiến trúc. Việc tìm hiểu sâu hơn về sự phản ánh của triết lý ngũ hành trong kiến trúc Cố đô Huế có thể đem lại những khám phá quan trọng, góp phần bổ sung giá trị cho di sản văn hóa của đất nước.
Nguồn thông tin được tham khảo từ: huengaynay.vn
Nội dung được biên tập, sáng tạo thêm bởi: thuathienhue.org
